LIBER QUARTUS

74-89 Dido Falls for Aeneas

74 Nunc media Aenēān sēcum per moenia dūcit

75 Sīdoniāsque ostentat opēs urbemque parātam,

76 incipit effārī mediāque in vōce resistit;

77 nunc eadem lābente diē convīvia quaerit,

78 Īliacōsque iterum dēmēns audīre labōrēs

79 exposcit pendetque iterum nārrantis ab ōre.

80 Post ubi dīgressī, lūmenque obscūra vicissim

81 lūna premit suādentque cadentia sīdera somnōs,

82 sōla domō maeret vacuā strātīsque relictīs

83 incubat. Illum absēns absentem auditque videtque,

84 aut gremiō Ascanium genitōris imāgine capta

85 dētinet, īnfandum sī fallere possit amōrem.

86 Nōn coeptae adsurgunt turrēs, nōn arma iuventūs

87 exercet portūsve aut prōpugnācula bellō

88 tūta parant: pendent opera interrupta minaeque

89 mūrōrum ingentēs aequātaque māchina caelō.

165-197 Rumor of Dido and Aeneas Together

165 Spēluncam Dīdō dux et Troiānus eandem

166 dēveniunt. Prīma et Tellūs et prōnuba Iūnō

167 dant signum; fulsēre ignēs et cōnscius aethēr

168 cōnūbiīs summōque ululārunt vertice Nymphae.

169 Ille diēs prīmus lētī prīmusque malōrum

170 causa fuit; neque enim speciē fāmāve movētur

171 nec iam fūrtīvum Dīdō meditātur amōrem:

172 coniugium vocat, hōc praetexit nōmine culpam.

173 Extemplō Libyae magnās it Fāma per urbēs,

174 Fāma, malum quā nōn aliud vēlōcius ūllum:

175 mōbilitāte viget vīrēsque adquīrit eundō,

176 parva metū prīmō, mox sēsē attollit in aurās

177 ingrediturque solō et caput inter nūbila condit.

178 Illam Terra parēns īrā inrītāta deōrum

179 extrēmam, ut perhibent, Coeō Enceladōque sorōrem

180 prōgenuit pedibus celerem et pernīcibus ālīs,

181 mōnstrum horrendum, ingēns, cui quot sunt corpore plūmae,

182 tot vigilēs oculī subter (mīrābile dictū),

183 tot linguae, totidem ōra sonant, tot subrigit aurēs.

184 Nocte volat caelī mediō terraeque per umbram

185 strīdēns, nec dulcī dēclīnat lūmina somnō;

186 lūce sedet custōs aut summī culmine tēctī

187 turribus aut altīs, et magnās territat urbēs,

188 tam fictī prāvīque tenāx quam nuntia vērī.

189 Haec tum multiplicī populōs sermōne replēbat

190 gaudēns, et pariter facta atque īnfecta canēbat:

191 vēnisse Aenēān Troiānō sanguine crētum,

192 cui sē pulchra virō dignētur iungere Dīdō;

193 nunc hiemem inter sē luxū, quam longa, fovēre

194 rēgnōrum immemorēs turpīque cupīdine captōs.

195 Haec passim dea foeda virum diffundit in ōra.

196 Prōtinus ad rēgem cursūs dētorquet Iarbān

197 incenditque animum dictīs atque aggerat īrās.

305-361 Aeneas Leaves

305 “Dissimulāre etiam spērāstī, perfide, tantum

306 posse nefās tacitusque meā dēcēdere terrā?

307 Nec tē noster amor nec tē data dextera quondam

308 nec moritūra tenet crūdēlī fūnere Dīdō?

309 Quīn etiam hībernō mōlīri sīdere classem

310 et mediīs properās Aquilōnibus īre per altum,

311 crūdēlis? Quid, sī nōn arva aliēna domōsque

312 ignōtās peterēs, et Troia antīqua manēret,

313 Troia per undōsum peterētur classibus aequor?

314 Mēne fugis? Per ego hās lacrimās dextramque tuam tē

315 (quandō aliud mihi iam miserae nihil ipsa relīquī),

316 per cōnūbia nostra, per inceptōs hymenaeōs,

317 sī bene quid dē tē meruī, fuit aut tibi quicquam

318 dulce meum, miserēre domūs lābentis et istam,

319 ōrō, sī quis adhūc precibus locus, exue mentem.

320 Tē propter Libycae gentēs Nomadumque tyrannī

321 ōdēre, īnfēnsī Tyriī; tē propter eundem

322 exstīnctus pudor et, quā sōlā sīdera adībam,

323 fāma prior. Cui mē moribundam dēseris hospes

324 (hoc solum nōmen quoniam dē coniuge restat)?

325 Quid moror? An mea Pygmaliōn dum moenia frāter

326 dēstruat aut captam dūcat Gaetūlus Iarbās?

327

328

329

330